Şapka giymenin hükmü

Başa şapka takmak günah mıdır? Dinde gayrimüslimlere benzeme kategorisine girer mi? Slm..

Sıcak veya soğuktan korunmak gayesiyle şapka takmanın sakıncası yoktur. Kişinin bunu ne maksatla taktığı önemlidir.

Yani kişinin niyeti güneşten, kardan-kıştan korunmak gibi sağlığa yönelik olursa caizdir. Ayrıca çocuklara takmak da günah olmaz. Ama bir mecburiyet yoksa elbette ki şapkanın takılmaması tavsiye edilir.

***

Şapka bizatihi haram değildir. Zaten hiç bir İslâm âlimi, onun bizatihi haram olduğunu söylememiştir. Ancak küfür alameti olarak kabul edildiği ve hakikaten gayrmüslimlerin dînî kıyafeti olduğu dönemlerde, hemen hemen bütün İslâm âlimleri tarafından giyilmesine karşı çıkılmış, onu giyenler, niyetlerine göre kâfir ya da günahkâr kabul edilmişlerdir.

Biliyoruz ki, İslâm dininde bir şeyin kesin olarak haram sayılabilmesi, dolayısıyla onu işlemenin günah ya da küfür kabul edilebilmesi için hakkında açık bir nass olması gerekir. Aksi halde hiç kimse keyfî olarak, Allah'ın helâl kıldığını haram, haram kıldığını da helâl sayamaz. Ancak, hakkında kesin ve açık bir nass olmayan hususlarda İslâm âlimlerinin ictihad yoluyla bir kanaate/hükme varmaları mümkündür.

Bu noktadan hareketle Kur'ân-ı Kerîm'i incelediğimizde, ne şapka ne de başka bir kıyafetle ilgili herhangi bir hüküm göremeyiz. Lâkin Cenab-ı Hakk'ın, mü'minleri sürekli olarak inanç ve davranış bakımından kâfirlere benzemekten sakındırdığını görebiliriz .

***

O halde İslâm âlimlerinin şapka hakkındaki olumsuz kanaatlerinin dayanağı nedir?
Din âlimlerini bu kanaata sevkeden sebep, Peygamber Efendimizin (s.a.v.), sürekli olarak Müslümanları gayrimüslimlere benzemekten sakındırması ve bu hususta hassasiyet göstermesidir.

Nitekim Rasûlüllah (s.a.v.), “Bir kavme benzemeye çalışan, o kavimdendir" [Ahmed b. Hanbel Müsned, 11, 50; Ebu Davud, Sünen, Libas, 4] ve "Bizden başkasına benzemeye özenen bizden değildir"[Tirmizî, Sünen, İsti'zân, 7] buyurmakla, şeklen dahi olsa, bir Müslümanın kâfirlere benzemesine karşı olduğunu göstermiştir.

Rasûl-i Ekrem’in (s.a.v.), şeklen dahi olsa, Müslümanların gayrimüslimlere benzemeye özenmelerine karşı oluşu elbette ki bir sebebe dayanıyordu. O da, gayrimüslimlere benzemeye özenen Müslümanların, zamanla dejenere olarak İslâm'dan uzaklaşmaları ya da ondan tamamen kopmaları endişesiydi. Zira Allah Rasûlü; "Kişi inandığı gibi yaşamazsa yaşadığı gibi inanmaya başlar" gerçeğini en iyi bilendi.

***

Şunu hemen belirtelim ki; hadisin metninde geçen "teşebbüh" kelimesi, yukarda görüldüğü üzere, tesâdüfi bir benzemeyi değil, benzemeye çalışmayı yani bir kimsenin benzemek istediği kişileri bilerek ve isteyerek taklid etmeye çalışmasını ifade etmektedir. Yoksa bir gayrimüslim, İslâma girmek gibi bir niyeti olmaksızın, Müslümanlara mahsus bir alâmeti taşımakla, Müslüman sayılamıyacağı gibi; "gayrimüslimlere benzeme kasdı olmaksızın, soğuk-sıcak vb. sebeplerle onlara mahsus alâmetleri giyen bir Müslüman da kâfir sayılmaz." (Fetâvâ-yı Hindiye, II, 276, Bulak 1310 h. Bkz. Fetâva-yı Alî Efendi] Hele hele kâfirlerin şiârı olmayan bir takım kıyafet ve davranışlarda gayrimüslimlere benzeyen kimse asla tekfir edilemez (Ali el-Kârî, Şerhu'ş-Şifâ, II, 522, İstanbul 1309 h.]

Ancak "Mecûsilerin mümeyyiz vasfı olan şapkalarını ve zimmîlerin küfrün şiârından olan kalensövelerini, onlara benzemek kasdıyla giymek ya da hristiyan ve Mecûsilere ait olan zünnarı kuşanmak küfür sayılmıştır." [Şeyhzâde, Hâşiyetü Şeyhzâde alâ Tefsîr el-Kâdî el-Beydâvî, I, 108, Matbaatü's-Sultâniyye, Dâr'ül-Hilâfe, 1282 h.; Ali el-Kârî, Şerhu'l-Fıkhi'l-Ekber, 167, Mısır, 1323 h.; M. Ertuğrul Düzdağ, Şeyhülislâm Ebussuûd Efendi Fetvaları Işığında XVI. Asır Türk Hayatı, İstanbul 1983, 118]

İslâm dininde niyetler çok önemlidir. Hattâ amellerden de önce gelir ve ameller onlara göre değer kazanır.

Bunun içindir ki âlimler; "Küfre niyet eden kimse o andan itibaren kâfirdir" demişlerdir. Böyle bir kimse, dış görünüşü itibariyle Müslümanlara benzese de kâfirdir. Kaldı ki Allah'a, O'nun Rasûlüne ve sair dinî zaruretlere iman ve itikadı olmadığı için, seve-seve kâfirlerin kendilerine mahsus alâmet ve şiârlarını giyinmiş ve kabul etmiş olursa, artık bu kimsenin küfründe şüphe etmek bile caiz değildir.

Büyük fakihlerin ekserisi "Kafirlere mahsus ve onların kıyafet alâmeti olan kalensöve yani şapkayı bir zaruret olmadan kendi arzusu ile giymek küfürdür. Zira bu küfür alâmetidir. Onun için bunu, ancak Mecûsilik, Hıristiyanlık, Yahudilik gibi küfrün çeşitlerinden birini seçenler ve kalpleri küfür rengi ile boyanmış olanlar giyebilirler. Esasen zâhir alâmetlerle bâtınî işlere istidlâl ve onun üzerine hükmetmek aklen ve şer'an makbul ve mu'teber bir yoldur" diyorlar.
Fukahâdan bazıları ise; "Mecûsi, Hıristiyan ve sair kâfir milletlere mahsus ve onların kıyafet âdeti olan kalensöve yani şapkayı kendi arzusu ile giyen bir Müslüman, onlara benzemiş ve onları taklid etmiş olduğu için günahkâr olursa da kâfir olmaz" diyorlar (İskilipli Atıf Hoca, Frenk Mukallitliği ve İslâm, İstanbul 1975, 21).

***

Son olarak hoş bir F ı k r a

Ülkemizde şapka devrimi ile ilgili olarak Mustafa Kemal Trabzon’a geliyor. Burada bölgenin âlimlerini topluyor. Görüşlerini alıyor. Ulemâdan Ferşad Efendi’nin (asıl adı İbrahim Hakkı), şapkanın dine göre caiz olmadığını söylemesi üzerine başına şapka koyup O’na:

- “Hoca Efendi, sen şimdi gâvura mı benzedin?” der. Hoca Efendi bir yutkunur, sonra;

- “Hayır” diye cevap verir.

Hocanın başından aldığı şapkayı bu kez kendi başına koyan M. Kemal:

- “Ya ben” der, “gâvura benzedim mi?” Hoca Efendi,

- “Evet” anlamında başını sallayarak mukabelede bulunur.

Hiç beklemediği bu cevap karşısında hayrete düşen M. Kemal:

- “Nasıl olur? Bir serpuşun şer’î hükmü bir baştan diğerine değişir mi?” Hoca Efendi, durumu şöyle izah eder:

- “Ben şapka giymeye zorlanıyor ve kerhen giyiyorum. Size gelince; devletin başısınız ve hiçbir mecburiyetiniz yokken giyiyorsunuz. Serpuş aynı olsa da durum farklı ve dolayısıyla hüküm de farklıdır.”

Bu cevap M. Kemal’in çok hoşuna gitmiş. Cevap verme ihtiyacı duyarak, oradaki âlimleri ikna etmek gerektiği için Ferşad Efendi’ye;

- “Ben de bunu isteyerek değil, medeniyeti çağımıza uydurmak için yapıyorum” demiş.

M. Kemal bu diyalogların üzerine Ferşad Efendi’yi Trabzon müftüsü yapmak istediyse de o kabul etmemiştir.

Şapka giymenin hükmü, Başa şapka takmak günah mıdır?, gayrimüslimlere benzeme kategorisine girer mi?,

Yorumlar (4)
Yorumlarınızı asagidan yazabilirsiniz. Yeni soru sormak icin ise buraya tikla

  • Ahmet Bedirhan  - Cvp: Şapka giymenin hükmü
    Bir adette benzemek var bide dini olarak benzemek var. Adette benzemek o yörenin şartlarına göre değişir kravat takmak vb. Dini olarak benzemek boyna haç takmak, bele 1 parmak kalınlığında zünnar bağlamak, yahudilerin dini ayinlerinde ŞAPKA takmaları.

    Dini olarak benzersen Kafir olursun. Dinden çıkarsın. Açık ve net. Osmnalıcanız varsa gidin osmanlı kütüphanesine Abdülhamit Han dönemide basılan develete eşşeklerle develerle yaydırılan Mızraklı İlm,halden okuyun.
  • kapsam  - CVP:Cvp: Şapka giymenin hükmü
    "Can" nicki ile yorum yazan kardeşim. Sadece niyet yetmez. müslüman uyanık olmalı. ben HAÇ takmaktan hoşlanıyorum diye bir müslümanın HAÇ takması ne kadar doğru ise başka milletleri temsil eden kıyafetleri gündelik olarak kullanmakta o kadar riskli ve tehlikelidir. Konu sadece şapkadan ibaret değildir.
  • Can  - Cvp: Şapka giymenin hükmü
    Ya bence niyet önemli burada birilerine benzemeye çalışırsan tabi ki günah olur fakat eğer hoşuna gidiyorsa veya güneşten soğuktan vs korunmak için takıyorsan hiç bir kötü yanı olacağını düşünmüyorum.İnsan eğer beğeniyorsa takar bunun dinle imanla alakası yok bence.Örneğin ben inançlı bir insanım fakat şapka taktım hemen kafirmi oldum hayır önemli olan niyet bence niyetini bozmadan isteyen herkes takabilir.(tabi bu benim düşüncem yanlışta düşünebilirim ama benim fikrim bu şekilde).
  • harun boysal  - Cvp: Şapka giymenin hükmü
    tabıkı degıl sız kot gıyerek benzedınız bıle ozaman salvarla gezın


Son bakılanlar

İftar Vakitleri: İstanbul | Ankara | İzmir | Bursa | Konya | Köln | Londra

JOHOR KEDAH KELANTAN KUALA LUMPUR LABUAN MELAKA NEGERI SEMBILAN PAHANG PERAK PERLIS PULAU PINANG PUTRAJAYA SABAH SARAWAK SELANGOR TERENGGANU