Yüce Yaraticiya 99 ayri isim (Esmaül Hüsna) veren islami anlayis, O'nu tesbih ederken,
her isim icin bir isaret olmak üzere ipe dizdigi bu 99 taneli alet'e de tesbih adini vermistir.
Türkler icin tesbih, “ipe dizilmis boncuklar”dan ibaret degildir.
tesbih, yapildigi malzemeye, tanelerinin tornadan cekilis tarzina ve onu imal eden ustaya kadar ayri ayri degerler ifade eder.
tesbihin her tanesi ayri ayri islenip delinir.
imame, durak, tepelik, pul, kamci gibi tamamlayici parcalarin, tesbih tanelerindeki bicim ve boylarla ahenk saglamasina özen gösterilir.
mesela imame boyu, bes tane boyundan kisa, alti tane boyundan uzun olmamalidir gibi estetik prensiplere dikkat edilir.
tesbih sadece islamda degil, öteki dinlerde de saygi görmektedir.
budist ve hindu kültürlerinde, hatta brahmanizm gibi daha eski uzak dogu dinlerinde yaygin bicimde görülen 100 taneli tesbih,
avrupa katoliklerinin rahip ve rahibelerinde 64 taneyle ve carmiha gerilmis isa (as) tasvirli hac-i ile dini kiyafetlerin tamamlayicisidir.
ortodoksluk, protestanlik ve museviliktede tesbih vardir.
devletimizin cumhuriyetle devamindan sonrada tesbihe sahip olma zevki devam etmis
ve asirlardan beri oldugu gibi en güzel tesbihler yine türk ustalarinin tornalarinda cekilmistir, cekilmektedir.
Türk – hat sanati icin vaktiyle söylenen ve günümüz içinde gecerli olan bir söz vardir:
“Kur'an-i Kerim hicazda nazil oldu, misirda okundu ve istanbulda yazildi”.
Türk tesbih sanatinida herhalde söyle tarif etmek lazimdir:
“Kainatta hersey Allahi tesbih eder, tesbihin en güzelini Türkler ceker!"
Gönderen